San Giovanni in Laterano

Niet de St.-Pieter, maar San Giovanni in Laterano is de kathedraal van Rome. De St.-Pieter ligt in het Vaticaan, een aparte soevereine staat. Zelfs zonder deze status is de belangrijke kerk beslist een bezoek waard vanwege de immense façade en schoonheid van interieur, klooster en doopkapel.

Officieel erkende kerk

San Giovanni in Laterano is van antieke oorsprong. Op het terrein stond een Romeins paleis, waar Constantinus, de eerste christelijke keizer, in 313 paus Miltiades ontmoette, en Constantinus stichtte hier de eerste officieel erkende kerk (waar eerst de barakken van zijn persoonlijke bewakers stonden). Van begin af aan stond de cathedra (troon) van de bisschop van Rome in deze kerk. Het gebouw bleef eeuwenlang belangrijk, zo werden hier tot de 19e eeuw pausen gekroond. In de loop der tijd werd de oorspronkelijke kerk verwoest door de Vandalen, en daarop volgende kerken op de plek werden herhaaldelijk vervangen of hersteld na branden en aardbevingen.

De kerk

In de zuilengang aan de voet van de façade (uit 1735) staat een oud standbeeld van Constantinus, en rechts hiervan bevinden zich de bronzen deuren van de hoofdingang, die zijn overgebracht uit de Curia, of Senaat, in het Romeinse Forum. Het sobere interieur (1646-1650) van de kerk is grotendeels het werk van de barok architect Borromini, die terecht de oudere goudkleurige plafondversiering van het schip in stand hield. Afgezien van het plafond is er relatief weinig grote kunst in het interieur te ontdekken, maar het pauselijk altaar en de baldakijn (begonnen in 1367) zijn de moeite waard. Hier kon tot voor kort alleen een paus de mis opdragen.

Er wordt beweerd dat het altaar de schedels van de heiligen Petrus en Paulus bevat, alsook een stuk van een houten tafel van Petrus. De glorie van San Giovanni is het klooster (1215-1232), dat links (noordelijk) van de kerk kan worden betreden. Het is een rustige plek met tientallen vormgegeven zuilen, velen versierd met uitgelezen Cosmati- werk (ingelegd gekleurd marmer en steen).

Buiten bij de achterkant, de kerk uit en dan linksaf, bevindt zich de San Giovanni in Fonte van Constantinus, of doopkapel van St.-Jan, een gebouw met een achthoekig ontwerp dat eeuwenlang model stond voor doopkapellen in heel Italië. Sommige delen van het gebouw werden door de jaren heen gewijzigd, maar belangrijke oudere gedeelten zijn bewaard gebleven, met name het mozaïek uit de 5e eeuw in de noordelijke apsis en de kapel van St.-Jan (461-468), nog altijd met de oorspronkelijke deuren.

Beste tips

• Een bezoek aan San Giovanni is goed te combineren met een bezoek aan de vlooienmarkt (open maandag - vrijdag van 10.00 - 13.00 uur en zaterdag van 10.00 - 17.00 uur) die langs de naburige Via Sannio gehouden wordt, rechtsaf door Porta San Giovanni.
• Het is niet noodzakelijk vanaf San Giovanni helemaal terug te wandelen naar het stadscentrum, het is ook mogelijk de metro te nemen in het nabijgelegenmetrostation Giovanni (even voorbij Porta San Giovanni).

Nader bekeken

• Wanneer u met de rug naar de façade van San Giovanni staat, ziet u het gebouw waarin zich de Scala Santa bevindt, of Heilige Trap, 28 met hout bedekte marmeren treden die afkomstig zouden zijn uit het paleis van Pontius Pilatus in Jeruzalem. De moeder van Constantinus schijnt de trap naar Rome te hebben gebracht. Aangezien Christus deze trap tijdens zijn proces besteeg, is de trap in Rome altijd al een object van verering geweest voor pelgrims.